|
نویسنده کامران
|
|
۰۵ ارديبهشت ۱۳۸۶ |
چاپ؛ يعني تمدن؛ يعني پيشرفت؛ يعني عامل رشد و شكوفايي و گسترش و حفظ علم و فرهنگ و ادب؛ صنعتي كه گذشته رابه حال و حال را به آينده پيوند داده است. صنعت چاپ در طي دهههاي اخير با رشد و گسترش روزافزوني روبرو بوده است؛ بويژه در طول دهة 80 كه انقلاب چاپ الكترونيك، موج شديدي در ديجيتالي كردن فرآيندهاي صنعت چاپ ايجاد كرد. 
در واقع ديجيتالي شدن هنرهاي گرافيكي، پتانسيلهاي بيشتري را در صنعت چاپ نمايان ساخته است. نوآوريهاي جديد و مهم در عرصة فنآوري ديجيتال، باعث كوتاه شدن مسير انتقال و تكامل صنعت چاپ از مهارتهاي اوليه و فعلي آن به سوي فنآوريهاي جديد شده است. سيستمهاي چاپ ديجيتالي، دستگاههاي چاپ با قابليت چاپ مستقيم تصاوير، فنآوري چاپ غيرضربهاي، چاپ در زمان نياز و ...، همگي نشان دهندة تجهيزات و امكانات جديد و بازارهاي جديد صنعت چاپ است. از همينرو امروزه صنعت چاپ را نميتوان همچون گذشته به روش استاد و شاگردي فرا گرفت و لازم است مدير يك چاپخانه يا ناظر چاپ، اين صنعت مهم و حياتي را كه هم جنبه فني و هم جنبه هنري دارد، به صورت آكادميك بياموزد.
وزارت علوم، تحقيقات و فناوري بر پايه همين نياز، در سال گذشته، رشته چاپ
را به عنوان يكي از رشتههاي گروه آزمايشي هنر در دانشگاه هنر ارائه كرد.
در رشته چاپ، دانشجويان با سه مرحله پيش از چاپ، چاپ و پس از چاپ آشنا
ميشوند و در نهايت ميتوانند يك محتواي گرافيكي يا بصري را بر روي يك
محصول فيزيكي پياده سازند. به عبارت ديگر، فارغالتحصيل اين رشته در مرحله
قبل از چاپ؛ يعني مرحلهاي كه طراح آماده چاپ ميشود، با طراح همكاري
ميكند تا طرحي مناسب براي چاپ ارائه دهد؛ زيرا برخي از اوقات يك گرافيست،
طرحي را ارائه ميدهد كه روي كاغذ يا كامپيوتر بسيار جالب است، امّا
پيادهسازي آن يا عملي نيست يا مقرون به صرفه نميباشد و يا در زمان كوتاه
موردنظرِ مشتري، امكانپذير نيست. دانشآموخته اين رشته در مرحله چاپ نيز
ميداند كه چگونه پارامترهاي مختلف را رعايت كند تا قدم به قدم كار با
كيفيت مطلوب توليد شود و ضمن رعايت كيفيت و راندمان بالا، زمان
آمادهسازي كاهش يافته و از ضايعات جلوگيري گردد و با كمترين هزينه به
نيازهاي متنوع مشتريان پاسخ داده شود.
تواناييهاي لازم :
در تمام كشورهاي دنيا، دپارتمانهاي چاپ در دانشكدههاي هنري قرار دارد؛
زيرا آنچه دانشجويان در رشته چاپ ميآموزند، ساخت ماشينآلات چاپ نيست كه
در دانشكدههاي فني آموزش داده شود. كارشناس چاپ ميآموزد كه چگونه
فرآيند توليد يك كار چاپي از مرحله قبل از چاپ؛ يعني مرحلهاي كه طرح مشخص
ميشود تا مرحله پايان چاپ و هنگامي كه كار براي توزيع آماده ميشود،
بخوبي انجام گيرد؛ كاري كه نياز به آشنايي با طراحي و گرافيك دارد؛ يعني
مدير يك چاپخانه هنگامي كه يك طرح به او ارائه ميشود، بايد بتواند طرح را
درك كرده و با آن ارتباط برقرار كند. به عبارت ديگر، فارغالتحصيل اين
رشته بايد با فارغالتحصيلان ساير رشتههاي هنري زبان مشترك داشته باشد.
اما اين به معناي آن نيست كه چاپ يك رشتة هنري است. چاپ مجموعهاي از هنر
و صنعت است و دانشجويان هر پنج گروه آزمايشي در صورت علاقهمندي به فرآيند
چاپ و داشتن يك پاية هنري ميتوانند در اين رشته موفق شوند.
موقعيت شغلي در ايران :
فارغالتحصيلان رشته چاپ با شناخت خصوصيات هر يك از سيستمهاي چاپي و
تقدم و تأخر عملكرد هر يك از آنها، تأثير بسزايي در كيفيت محصولات چاپي و
در نهايت در پيشبرد توسعه اجتماعي خواهند داشت؛ زيرا صنف چاپ به عنوان
صنعت ميان رشتهاي، به نحوي با همه فرآوريهاي صنعتي و محصولات كشاورزي
و نيز بازاريابي داخلي و خارجي و همچنين تمام جنبههاي توسعه اجتماعي سر و
كار دارد و در واقع يكي از پايههاي مهم موفقيت در رشتههاي ياد شده و
جنبههاي مختلف حيات جامعه است.
به عبارت ديگر، فارغالتحصيلان چاپ ميتوانند در عرصههاي مختلف صنعتي و فرهنگي حضور فعالي داشته باشند.
براي مثال در سال تحصيلي 84- 83 تعداد 797 عنوان كتاب درسي با
شمارگان بيش از 167 ميليون جلد چاپ شد و در اختيار دانشآموزان قرار گرفت.
بدون شك فرآيند چاپ اين كتابها كه اكثراً تمام رنگي بوده و هر ساله تا
حدودي نيز تغيير ميكنند، بسيار پيچيده و تخصصي است و نياز به مديران
توليد و كارشناسان متخصص چاپ بسيار ماهر و با تجربه دارد. چون فرآيند چاپ
بايد به گونهاي انجام گيرد كه در كوتاهترين زمان و با كمترين هزينه،
كتابها بدون غلط، با كيفيت بالا و يكسان و در تيراژ ميليوني چاپ شود.
همچنين ميتوان به چاپ روزنامهها و نشريات كثيرالانتشار اشاره كرد كه يك
كار صنعتي است. ناظران چاپ اين گونه رسانهها و همچنين مديران چاپخانهها
بايد متخصص رشته چاپ باشند تا چاپخانهها بهترين بازدهي را داشته باشند.
نيازي كه در حال حاضر نيزكاملاً احساس ميشود.
منبع: مای گیتی
|
دانشجو